Yemek

Azteklerin mirası: Guacamole

Guacamole
Mısır cipslerinin en yakın arkadaşı: Guacamole

Avokado, birkaç yıldır Türkiye’de de marketlerde satılır oldu.  Son zamanlarda kalp damar sağlığı için olan faydaları nedeniyle doktorlar tarafından tavsiye ediliyor, pek çok kişi de ilaç niyetine de olsa bu tuhaf yağlı meyveyi tüketmeye çalışıyor.

Bizim de İstanbul’daki ilk avokado denememiz epey hüsranla sonuçlanmıştı.  İki suşisever olarak ilk defa avokado aldığımızda nasıl keseceğimizi bilemediğimiz için kabuğunu soymaya çalışırken vıcık vıcık yeşil bir hal aldı.  Bir gün dolapta bekledikten sonra ise iğrenç bir kahve-yeşil tonuna dönüştü, biz de birşeye benzetemediğimiz bu meyvenin kalanını attık.  O zamanlar avokadonun tatsız tuzsuz ve gereksiz bir meyve olduğuna ancak suşi içine konabileceğine karar vermiştik.

Buralara gelince anladık ki biz avakodoya haksızlık etmişiz!

Avokado önce Guacamole olarak gönlümüzü çeldi, sonra da farklı şekilde nasıl yenebileceğini öğrendikçe ikimizin de favori meyve/sebzelerinden biri haline geldi.  İlk başta hazır Guacamole alırken, yakın bir zaman önce evde yapmanın ne kadar kolay olduğunu keşfedince de haftalık menülerimizin vazgeçilmez bir üyesi oldu. Eh, hal böyle iken avokado ve guacamole hakkındaki bilgileri ilaç niyetine sabahları avokado yemeye çalışan arkadaşlarla paylaşmak gerekir diye düşündüm.

Avokado

Avokado, aslında Güney Amerika kıtasına özgü bir meyve.  Yapılan kazılarda Azteklere ait M.S. 900 yıllarından kalan avakado şekilli vazolar bulunmuş.  Avrupa ise avokado’yu Güney Amerika kıtasını işgal eden İspanyollar aracılığı ile tanımış.

Avokado‘nun adı ise Aztek dilinde “testis” anlamına gelen āhuacatl kelimesinden geliyor!  Görüntüsü ve şekli nedeniyle bu ismi almış ve Aztekler tarafından da afrodizyak olduğu düşünülmüş.   Yerinde bir pazarlama kararı ile “testis” isimli bi meyvenin pek de alıcısı olmayacağı düşünülmüş olacak ki orjinal Aztek dilindeki isme yakın olan “Avokado” adı ile satılıyor. 😉

California eyaleti, Amerika Birleşik Devletleri’nde en çok avakado üretilen ve de  tüketilen yer, ülkenin avakado ihtiyacının %95’inı California karşılıyor.  Hatta avokado festivalleri bile varmış, ama bizdeki gibi “Avokado Güzeli” seçiyorlar mı bilmiyorum. 🙂

Besin değeri yüksek ve sağlık açısından oldukça faydalı bir meyve avokado. 100 gr’ında yaklaşık 160 Kcal mevcut, bunun %75’i ise meyvenin içindeki doymamış yağlardan geliyor. Bu nedenle de özellikle kan kolesterol seviyesini düşürmede etkili.  Yedi günlük yoğun avokado tüketimi sonunda kan total kolesterol seviyelerinde %17 civarında bir azalmaya neden oluyor.  Benzer bir çalışmada da yedi günlük avokado kürü sonunda deneklerin LDL ( kötü kolesterol) ve TG (Trigliserit) seviyesinde %22 düşme; HDL ( iyi kolesterol) seviyelerinde de %11 artma gözlenmiş.  İlaveten potasyum (muza göre %60 daha fazla), B, E ve K vitaminleri açısından da oldukça zengin.

Guacamole

Avokadonun bizce en leziz hali Guacamole.  Soğuk bir biranın yanında mısır cipsi ile tarif edilmez bir lezzet oluşturuyor.  Guacamole adı da Aztek dilindeki āhuacamolli, kelimesinden geliyor: āhuacatl (=”avokado”) + molli (=”sos”).   Burada hazır satılanlarını hemen her markette bulmak mümkün.  Ama bir defa hazır olanların içine bakıp ilave katkı maddelerini görünce kendim yapmaya karar verdim,  birkaç deneme yanılmadan sonra mükemmel guacamole tarifini tutturdum. 😀

Buyrun!

img_1054
Guacamole için malzemeler

Malzemeler:

  • İki adet irice avokado
  • 1/4  adet Kırmızı soğan (tercihen, aslında her tür soğan olabilir, resimdeki soğanın 1/4’ü yeterli)
  • 1 adet Lime ( Lim ya da yeşil limon; bulamazsınız normal limon da olur)
  • 1 adet orta boy sert domates (sosun sulanmaması için çok sulu olmamalı)
  • 1 diş sarımsak
  • 1 demet taze kişniş (Coriander ya da Cilantro diye de geçiyor.  Ana malzemelerden biri, ama bulamazsanız toz kişniş te kullanabilirsiniz.)
  • 1 adet serrano chilli biberi (herhangi bir ufak acı biber olabilir.)

Yapılışı:

Önce, biraları dolaba koyun!

img_1059
Önce avakadoları düzgün şekilde kesmek lazım. Resimdeki gibi ortadan ikiye kesin, daha sonra iki yarıyı çekirdeğin etrafında farklı istikamette döndürerek ikiye ayırın.
img_1065
Çekirdekli olan yarımı resimdeki gibi tutarak bışağınızı çekirdeğe bastırın, bıçak çekirdeğe barınca elinizi hafifçe çevirerek bıçağa tutunan çekirdeği çıkarın. Bu yarımı da kare kare kesin.
img_1064
Çizilmiş avokadoları kaşıkla yardım ederek cam bir kaseye boşaltın. İçine bir lime suyu sıkın, bir tutam tuz koyun ve çatal veya tel çırpıcı ile ezin.

Guacamolenin krem halinde olması ama çok homojen olmaması gerekiyor.  Bu nedenle robot veya benzeri bir cihazla ezmenizi önermem.  Zaten çok yumuşak olduğu için 2-3 dakikada eziliyor.  Kıvamı bizim patlıcan salatası gibi olmalı.  tam homojen kıvama gelmemeli, biraz iri parçalar kalmalı içinde.

img_1078
Domatesin çekirdeklerini çıkarın. Biberi, soğanı ve domatesi ufak ufak doğrayın. Oldukça küçük doğramalısınız, referans olsun diye elimi de aldım kareye.
img_1082
Taze kişnişi ve sarımsağı da ufak doğrayın. Soğan, sarımsak, domates, biber ve kişnişi kaseye koyun ve karıştırın.

Taze kişniş büyük marketlerde bulunuyor, Ege bölgesinde de epey yetişiyor bildiğim kadarı ile.  Bulamazsanız bir şekilde hile yapmak lazım, zira taze kişniş ( ya da buradaki adı ile coriander) avakadonun tadını esas ortaya çıkaran malzeme.  Bulamazsanız, 1/2 yarım çay kaşığı toz kişniş ve birazcık taze maydonozla benzer tadı almak mümkün.  Toz kişnişi, kişniş aroması; maydonozu da dokusu için kullanabilirsiniz.  Ama bulursanız taze kişnişle yapmanızı öneririm.

img_1083
Bütün malzemeleri güzelce karıştırın. Artık servis tabağına koyabilirsiniz. Servis tabağına koymadan önce tuz ve ekşi miktarını kontrol edin, bir daha şansınız olmayacak. ( Bir de içine attığınız çekirdeği çıkarmayı unutmayın sakın!) :))

Bu aşamada dolaptan soğuk biralarınızı almak isteyebilirsiniz, baştan uyarayım! 😀

Afiyet olsun!

img_1091
Afiyet olsun!

Guacamole en güzel mısır cipsi ve bira eşliğinde gidiyor.  Ama başka türlü de kullanabilirsiniz.  Izgara et yanında  hardal benzeri sos olarak veya soğuk sandviçlerin içinde mayonez yerine kullanılabilir. 🙂

Bazıları Guacamole hazırladıktan sonra içine krem peynir de koyuyorlar, fena olmuyor ama biz peynirsiz ve orjinal halini tercih ediyoruz.

Afiyet olsun!

Not:

Kalan Guacamole en fazla iki gün dolapta saklanabilir.  Ancak saklarken bir püf noktası var, hava ile temas eden avakado karardığı için üzerine streç film geçirmek ve streç film ile guacamolenin yüzeyi arasında hava kalmamasını sağlamak lazım.  Bakınız şekil 1-A:

img_1093
Buzdolabına koyarken tüm yüzeyine yapışacak çekilde streç geçirmeyi unutmayın!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Azteklerin mirası: Guacamole” için 4 yorum

  1. Ya sen ne kadar iyi bir arkdaşsın böyle her öörendiğini, her gördüğünü sevdiklerinle paylaşıyorsun yerim ben seni canım benim…Hemen yapıcam son avokado maceramızdan sonra inşallah pişman olmayız bu kez 🙂

    Beğen

  2. Yine şahane bir anlatım; hiçbir detay, püf noktası ve ansiklopedik bilgi de atlanmamış!
    Ağzım sulandı resimlere bakarken 😀

    Beğen

  3. Reyonda gördük merak ettim arkadaşa sordum ne tat hayal edersen ona benzer dedi,tabi denedikten sonra ona küfürü bastım,neler beklerken garip çekirdekli acımı acı bişi aldımı farkettim 😀 tamamı çöpe.Acı meyve hmmm!!! aklımdaki tatli sulu şekerli veya ekşi meyve tanımını yok eden bi meyve.

    Beğen

Yorum yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s